استاندارد میز و صندلی اداری

استاندارد میز و صندلی اداری مجموعه ای از الزامات ابعادی و ایمنی است که بر پایه اصول ارگونومی بدن انسان تعیین می شود و مشخص می کند میز و صندلی محل کار باید در چه بازه ای از طول، عرض و ارتفاع ساخته شوند تا از فشار غیرطبیعی به ستون فقرات، گردن و مچ دست جلوگیری کنند. محصولات آپادانا پدیده از سال ۱۳۹۰ تاکنون، بر همین مبنا و با تکیه بر گواهینامه سازمان استاندارد تولید می شوند. در این صفحه، ابعاد میز کارمندی، میز مدیریتی، صندلی اداری و فضای آزاد اطراف آن ها را همراه با مرجع رسمی هر عدد بررسی می کنیم و در پایان، جدول راهنمای محاسبه ارتفاع متناسب با قد شما را هم در اختیارتان می گذاریم.

استاندارد میز و صندلی اداری چیست و بر چه مبنایی تعیین می شود

به زبان ساده، این استاندارد ها گروهی از ویژگی های فنی اند که ابعاد سطح کار، ارتفاع نشیمن، عرض و عمق نشیمن و فضای آزاد اطراف مبلمان اداری را بر اساس تن سنجی (آنتروپومتریک) بدن انسان مشخص می کنند. مبنای اصلی این استانداردها، هماهنگی بین اندازه بدن کاربر و سطح کار است؛ به گونه ای که زاویه زانو، آرنج و مچ دست هنگام نشستن نزدیک به نود درجه بماند و کف پا کاملا روی زمین قرار بگیرد.

در ایران، صدور پروانه استاندارد برای صندلی های اداری تولید داخل، منوط به اخذ همزمان دو استاندارد ملی است: استاندارد شماره ۹۶۹۹ که الزامات ایمنی، دوام و روش های آزمون را تعیین می کند و استاندارد شماره ۷۴۹۴ که الزامات ابعادی را مشخص می کند. استاندارد ملی شماره ۱-۱۱۳۸۸ نیز روش اندازه گیری و دسته بندی صندلی های گردان اداری را به سه نوع الف، ب و پ تعریف می کند. برای روکش مبلمان اداری هم دو استاندارد فرعی الزامی وجود دارد: استاندارد شماره ۵۷۹۷ برای چرم مصنوعی پی وی سی و استاندارد شماره ۸۹۲ برای پارچه رومبلی بافته شده. مبنای اصلی تدوین و بازنگری استانداردهای ملی ایران، استاندارد آمریکایی ANSI/BIFMA X۵.۱ است که توسط انجمن تولیدکنندگان مبلمان تجاری و اداری آمریکا و موسسه ملی استاندارد آمریکا تدوین شده؛ استاندارد اروپایی EN ۱۳۳۵-۱ نیز به عنوان مرجع اتحادیه اروپا برای ابعاد صندلی های اداری کار به کار می رود و راهنمای ارگونومی ANSI/BIFMA G۱ ابعاد مبلمان را بر اساس داده های تن سنجی صدک پنجم تا نود و پنجم جامعه بزرگسالان طراحی کرده است.

محصولات آپادانا پدیده دارای گواهینامه سازمان استاندارد هستند؛ یعنی طراحی و ساخت میز و صندلی های این مجموعه از ابتدا بر پایه همین الزامات ابعادی و ایمنی صورت گرفته، نه فقط بعد از تولید با آن تطبیق داده شده است. همین گواهینامه، مبنای گارانتی سه ساله ای است که آپادانا پدیده برای محصولات خود، در صورت استفاده صحیح، از تاریخ خرید ارائه می دهد.

ابعاد و ارتفاع استاندارد میز اداری

میز کارمندی رایج ترین نوع میز اداری است و ابعاد آن باید هم با فضای فیزیکی محل کار و هم با قد کاربر هماهنگ باشد. بیایید نگاهی به ابعاد و ارتفاع ایده آل این میزها، بر اساس مراجع معتبر بین المللی و تجربه تولیدکنندگان داخلی بیندازیم.

ابعاد استاندارد میز اداری

طبق استاندارد اروپایی EN ۵۲۷-۱، سطح میز اداری معمولا طولی بین ۱۴۰ تا ۱۶۰ سانتی متر و عرضی (عمقی) بین ۷۰ تا ۸۰ سانتی متر دارد. بر اساس گزارش تولیدکنندگان داخلی ایران، طول میز کارمندی معمولا بین ۱۱۰ تا ۱۶۰ سانتی متر، عرض (عمق) آن بین ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر گزارش شده است. در فضاهای کوچک تر، عرض میز کارمندی معمولا حدود ۶۰ سانتی متر و در فضاهای بزرگ تر تا ۷۵ سانتی متر در نظر گرفته می شود. عدد دقیق طول و عرض طبق متن کامل استاندارد ملی ایران شماره ۷۴۹۴ در حال حاضر از طریق سامانه رسمی سازمان ملی استاندارد ایران قابل تایید نهایی است؛ اعداد بالا برآیند مراجع معتبر بین المللی و گزارش تولیدکنندگان شناخته شده داخلی است. جدول زیر اندازه استاندارد میز اداری را به صورت خلاصه نشان می دهد.

ارتفاع استاندارد میز اداری

ارتفاع استاندارد میز اداری برای میزهای ثابت غیرقابل تنظیم، طبق استاندارد اروپایی EN ۵۲۷-۱، دقیقا ۷۴ سانتی متر با تلورانس ۲ سانتی متر (بازه ۷۲ تا ۷۶ سانتی متر) تعیین شده است؛ این عدد در بازار آمریکا نیز به عنوان رایج ترین ارتفاع میز اداری (معادل ۲۹ اینچ) گزارش شده و برای کاربران با قد ۱۶۳ تا ۱۸۳ سانتی متر مناسب دانسته می شود. برای هماهنگی دقیق تر ارتفاع میز با قد کاربر، قاعده کلی این است: افراد با قد ۱۶۰ تا ۱۷۰ سانتی متر به ارتفاع ۷۰ تا ۷۲ سانتی متر، افراد با قد ۱۷۰ تا ۱۸۰ سانتی متر به ارتفاع ۷۲ تا ۷۵ سانتی متر و افراد با قد بالای ۱۸۰ سانتی متر به ارتفاع ۷۵ تا ۸۰ سانتی متر نیاز دارند. یک قاعده سرانگشتی دیگر، «قاعده یک سوم قد» است: ارتفاع میز کارمندی باید تا یک سوم قد کاربر بالا بیاید؛ برای افراد با قد ۱۸۰ تا ۱۸۵ سانتی متر این عدد حدود ۷۵ تا ۸۸ سانتی متر خواهد بود. برای کسانی که قد آن ها خارج از میانگین جامعه است، میزهای ایستاده نشسته قابل تنظیم که بازه ۶۵ تا ۱۲۵ سانتی متر را پوشش می دهند، راه حل ارگونومیک تری هستند.

ابعاد استاندارد میز مدیریتی

میز مدیریتی و میز کارمندی، با وجود کارکرد مشترک، در چند محور اساسی تفاوت دارند و همین تفاوت هاست که تعیین می کند سازمان برای هر بخش، کدام میز را سفارش دهد.

1. طول میز: میز مدیریتی معمولا بین ۱۸۰ تا ۲۲۰ سانتی متر است و در فضاهای وسیع تر، بسته به مدل، تا ۳۰۰ سانتی متر هم افزایش می یابد؛ میز کارمندی اغلب بین ۱۲۰ تا ۱۶۰ سانتی متر (و در فضای کوچک ۱۱۰ تا ۱۳۰ سانتی متر) است.
2. عرض و عمق میز: عرض (عمق) میز مدیریتی بین ۸۰ تا ۱۵۰ سانتی متر گزارش شده و مراجع بین المللی عمق ۹۰ تا ۱۰۰ سانتی متر را برای این دسته پیشنهاد می کنند؛ عمق میز کارمندی معمولا بین ۶۰ تا ۷۵ سانتی متر است.
3. ارتفاع میز: ارتفاع میز مدیریتی بین ۷۵ تا ۸۰ سانتی متر متغیر است و در برخی منابع، عدد ۷۸ سانتی متر به عنوان ارتفاع ارگونومیک استاندارد میز مدیریتی معرفی شده است؛ ارتفاع میز کارمندی معمولا بین ۷۰ تا ۷۶ سانتی متر (و اغلب روی ۷۵ سانتی متر) تنظیم می شود.
4. متریال: میز مدیریتی از چوب طبیعی، چرم و ام دی اف ضخیم ساخته می شود؛ میز کارمندی معمولا از ام دی اف اقتصادی تر، پایه فلزی و صفحه ضدخش ساخته می شود.
5. امکانات جانبی: میز مدیریتی معمولا همراه با کنسول، کمد اسناد، ویترین و سیستم مدیریت کابل قوی تر عرضه می شود؛ فضای ذخیره سازی میز کارمندی محدودتر است و اغلب به یک فایل کشویی کوچک محدود می شود.

فراتر از این ابعاد، تفاوت در طراحی هم محسوس است: میز مدیریتی معمولا با طراحی رسمی تر، اغلب به صورت ال شکل همراه با میز جانبی و پنل های جلویی بلندتر ساخته می شود، در حالی که میز کارمندی طراحی ساده و مینیمال برای چیدمان گروهی در فضای باز دارد.

اگر برای تجهیز سازمانتان بین چند مدل میز مدیریتی تردید دارید، تیم طراحان آپادانا پدیده همراه شماست تا پیش از نهایی کردن سفارش، عمق میز را با فضای اتاق مدیریت و ارتفاع آن را با صندلی مدیریتی انتخابی تان تطبیق دهند؛ این مشاوره چیدمان کاملا رایگان است.

صندلی اداری استاندارد چیست

صندلی اداری استاندارد چیست؟ صندلی ای است که ارتفاع نشیمن آن قابل تنظیم باشد، عرض و عمق نشیمن آن با قد کاربر هماهنگ باشد و پشتی آن از گودی کمر پشتیبانی کند تا زاویه مچ پا، زانو و کمر در وضعیت نزدیک به نود درجه باقی بماند. طبق استانداردهای بین المللی EN ۱۳۳۵-۱ و BIFMA، این ویژگی ها باید در بازه های عددی مشخصی رعایت شوند تا صندلی، عنوان صندلی اداری استاندارد را داشته باشد.

ارتفاع استاندارد صندلی اداری

ارتفاع استاندارد صندلی اداری برای صندلی کارمندی معمولی باید بین ۴۲ تا ۵۲ سانتی متر قابل تنظیم باشد تا کف پا کاملا روی زمین قرار بگیرد. ارتفاع نشیمن صندلی مدیریتی معمولا بین ۴۵ تا ۵۲ سانتی متر (و در برخی مدل های پشتی متوسط ۴۴ تا ۵۰ سانتی متر) متغیر است. صندلی های ثابت میهمان و کنفرانس فاقد جک تنظیم ارتفاع هستند و ارتفاع نشیمن آن ها به صورت ثابت بین ۴۵ تا ۴۸ سانتی متر (کنفرانس) و ۴۵ تا ۴۷ سانتی متر (میهمان) طراحی می شود تا با میزهای ۷۳ تا ۷۵ سانتی متری هماهنگ باشد. طبق استاندارد ملی ایران شماره ۱-۱۱۳۸۸، صندلی گردان اداری نوع «ب» باید حداقل ارتفاع نشیمن ۴۲ سانتی متر و حداقل محدوده تنظیم ۱۰ سانتی متر داشته باشد و صندلی نوع «پ» باید حداقل ارتفاع نشیمن ۴۲ سانتی متر و حداقل محدوده تنظیم ۸ سانتی متر داشته باشد. صندلی های اداری آپادانا پدیده به جک های ارگونومیک کلاس ۴ با کورس جابه جایی ۸ تا ۱۲ سانتی متری مجهزند.

ارتفاع استاندارد میز اداری برای میزهای ثابت غیرقابل تنظیم، طبق استاندارد اروپایی EN ۵۲۷-۱، دقیقا ۷۴ سانتی متر با تلورانس ۲ سانتی متر (بازه ۷۲ تا ۷۶ سانتی متر) تعیین شده است؛ این عدد طبق راهنمای ابعاد استاندارد میز اداری Office Furniture Plus در بازار آمریکا نیز به عنوان رایج ترین ارتفاع میز اداری (معادل ۲۹ اینچ) گزارش شده و برای کاربران با قد ۱۶۳ تا ۱۸۳ سانتی متر مناسب دانسته می شود.

ابعاد استاندارد صندلی اداری

ابعاد استاندارد صندلی اداری فقط به ارتفاع نشیمن محدود نمی شود؛ عمق کلی صندلی (شامل پشتی) معمولا بین ۵۶ تا ۷۱ سانتی متر است و عرض بیرونی صندلی (شامل دسته ها) باید فضایی حداقل ۶۱ سانتی متر در بازشوی زیر میز داشته باشد تا صندلی به راحتی زیر میز جا بگیرد. گزارش تولیدکنندگان داخلی، ابعاد کلی صندلی را بر اساس نوع کاربری تفکیک می کند: صندلی کارمندی، کارشناسی، مدیریتی و کنفرانس هر کدام بازه ارتفاع و عمق نشیمن اختصاصی خود را دارند که در جدول تطبیقی پایین صفحه آمده است.

عرض و عمق نشیمن استاندارد صندلی اداری

استاندارد ملی ایران شماره ۷۴۹۴ با عنوان «مبلمان اداری - صندلی های اداری - الزامات ابعادی» مرجع قانونی اصلی تعیین ابعاد نشیمن در ایران است. طبق استاندارد EN ۱۳۳۵-۱، عرض و عمق نشیمن استاندارد صندلی اداری کارمندی معمولی باید عرضی بین ۴۵ تا ۵۰ سانتی متر و عمقی بین ۴۰ تا ۴۸ سانتی متر داشته باشد؛ مراجع ارگونومی طبی این بازه عرض را تا ۵۳ سانتی متر هم گزارش کرده اند. اصل ارگونومی نشستن ایجاب می کند کاربر پس از نشستن حداقل ۲.۵ سانتی متر فضای خالی در طرفین باسن تا دسته یا فریم صندلی داشته باشد و هنگام تکیه کامل به پشتی، ۵ تا ۱۰ سانتی متر فاصله خالی بین لبه جلویی نشیمن و پشت زانوها باقی بماند. بر اساس استاندارد BIFMA، ابعاد نشیمن باید متناسب با قد کاربر تنظیم شود: افراد زیر ۱۶۰ سانتی متر به عرض ۴۵ تا ۴۸ و عمق ۳۸ تا ۴۳ سانتی متر، افراد با قد ۱۶۰ تا ۱۸۵ سانتی متر به عرض ۴۸ تا ۵۳ و عمق ۴۳ تا ۴۸ سانتی متر و افراد بالای ۱۸۵ سانتی متر به عرض ۵۳ سانتی متر به بالا و عمق ۴۸ تا ۵۳ سانتی متر نیاز دارند.

جدول تطبیقی ارتفاع میز، صندلی و عرض و عمق نشیمن در یک نگاه

برای این که تطبیق میز و صندلی به عنوان یک سیستم ارگونومیک واحد ساده تر شود، مهم ترین بازه های استانداردهای میز و صندلی اداری را در جدول راهنمای زیر جمع کرده ایم. کافی است قد خود را در بازه های جدول پیدا کنید تا بازه ارتفاع میز، ارتفاع صندلی و عرض و عمق نشیمن مناسب خودتان را، همراه با ارجاع به استاندارد مربوطه، ببینید.

اگر بعد از دیدن جدول باز هم مطمئن نبودید کدام مدل میز و صندلی برای فضاتون مناسبه، میتونید از خدمات مشاوره رایگان چیدمان آپادانا پدیده استفاده کنید.

فضای آزاد استاندارد اطراف میز و صندلی

بخشی که اغلب در سفارش میز و صندلی نادیده گرفته می شود، فضای آزاد اطراف ایستگاه کاری است؛ همان فضایی که کارمند برای عقب کشیدن صندلی، بلند شدن و رفت وآمد به آن نیاز دارد. طبق مراجع بین المللی طراحی فضای اداری، فضای مورد نیاز پشت صندلی در حالت ثابت (بدون حرکت) بین ۴۶ تا ۷۶ سانتی متر است و در حالت دینامیک، یعنی زمانی که کاربر صندلی را عقب می کشد تا بلند شود، این فضا باید به ۹۱ تا ۱۰۷ سانتی متر برسد. حداقل فضای توصیه شده پشت یک صندلی کارمندی معمولی برای عقب رفتن و بلند شدن، ۶۱ سانتی متر و فضای ایده آل ۹۱ سانتی متر گزارش شده است.

در چیدمان اداری باز، عرض راهروی عبور بین ردیف میزها باید ۶۱ تا ۹۱ سانتی متر باشد و فاصله کلی بین دو ردیف میز روبه رو، ۱۹۸ تا ۲۴۴ سانتی متر در نظر گرفته می شود. عرض بازشوی زیر میز، یعنی فضای بین پایه ها که صندلی داخل آن می رود، باید حداقل ۶۱ سانتی متر برای صندلی معمولی و ۷۱ تا ۷۶ سانتی متر برای صندلی های ارگونومیک عریض تر باشد؛ عمق فضای زانو زیر میز هم باید حداقل ۴۶ سانتی متر و در حالت ایده آل ۶۱ سانتی متر باشد. این ارقام بر اساس مراجع بین المللی طراحی فضای کار گزارش شده اند و برای انطباق دقیق با استانداردهای فضای اداری داخلی، بررسی موردی هر پروژه توصیه می شود؛ تیم مشاوره چیدمان آپادانا پدیده می تواند این بررسی را برای فضای سازمان شما انجام دهد.

پیامد عدم رعایت استاندارد میز و صندلی اداری برای سلامت کارمندان

عدم تطابق ارتفاع میز و صندلی با قد کاربر، فراتر از یک ناراحتی موقت است و می تواند در طول زمان به آسیب های جسمی مستند منجر شود. صندلی با ارتفاع نامناسب یا فاقد پشتیبانی مناسب از گودی کمر، فشار زیادی به مهره های کمری وارد می کند که در طول زمان به فتق دیسک و دردهای مزمن کمر منجر می شود. ارتفاع کم صندلی فشار روی استخوان لگن و کمر را افزایش می دهد؛ ارتفاع زیاد صندلی هم به دلیل آویزان ماندن پاها، فشار زیادی به پشت ران ها وارد می کند.

ارتفاع کم میز کاربر را وادار به خم شدن مداوم به جلو می کند که فشار وارد بر ستون فقرات را چند برابر می کند و باعث انحنای غیرطبیعی ستون فقرات می شود. در اصول ارگونومی، سر و گردن حین کار نباید بیش از ۲۰ درجه به جلو خم شود؛ ارتفاع نامناسب مانیتور یا میز، فرد را ناچار به عبور از این زاویه می کند. ارتفاع زیاد میز هم باعث بالا رفتن غیرطبیعی شانه ها و دست ها برای رسیدن به سطح میز می شود که به درد شانه، گردن درد، گرفتگی عضلات و سردرد تنشی منجر می شود.

استفاده طولانی مدت از تجهیزات غیراستاندارد می تواند در درازمدت زمینه ساز قوز پشت (کیفوز)، جلو آمدن گردن و از بین رفتن انحنای طبیعی ستون فقرات شود. صندلی با ارتفاع نامناسب، با فشار نامتعادل به ران ها، گردش خون پا را هم کند می کند و موجب بی حسی، سنگینی و خستگی مفرط پاها می شود. عدم هماهنگی ارتفاع میز با آرنج، که باید حدود ۹۰ درجه زاویه داشته باشد، باعث خم شدن نامناسب مچ دست هنگام تایپ می شود و زمینه ساز سندرم تونل کارپال است. در نهایت، وقتی بدن در وضعیت غیراستاندارد قرار دارد، عضلات دائما برای جبران وضعیت نامتعادل فعالیت می کنند که به خستگی زودرس عضلانی و کاهش تمرکز و راندمان کاری منجر می شود؛ برای همین رعایت استاندارد میز و صندلی اداری، مسئله ای فراتر از ظاهر فضای کار است.

این ارتباط میان چیدمان نامناسب ایستگاه کاری و بروز کمردرد، گردن درد و ناراحتی شانه، در راهنمای ارگونومی اداری کلینیک مایو و راهنمای رسمی ارگونومی ایستگاه کاری OSHA نیز تایید شده است؛ هر دو مرجع تاکید می کنند تنظیم ارتفاع صندلی و میز متناسب با بدن کاربر، مهم ترین اقدام پیشگیرانه برای کاهش این آسیب هاست.

ویژگی های میز و صندلی استاندارد

ویژگی های میز و صندلی استاندارد فقط به ابعاد محدود نمی شود؛ ظرفیت وزنی، مقاومت متریال و مدت استفاده روزانه ای که محصول برای آن طراحی شده هم بخشی از تعریف استاندارد بودن است. طراحی تمامی محصولات آپادانا پدیده متناسب و استاندارد برای کاربران با حداکثر وزن ۱۲۰ کیلوگرم است؛ برای دستیابی به این ظرفیت وزنی، صندلی ها و مبلمان از فریم های تقویت شده (ترکیب فولاد و چوب در کفی، پایه های پنج پر فولادی) استفاده می کنند تا دچار دفرمگی یا شکستگی نشوند. استفاده از محصول برای وزن بیشتر از ۱۲۰ کیلوگرم یا استفاده مداوم روی سطوح ناهموار می تواند به ساختار مکانیکی محصول آسیب بزند و آن را از شمول گارانتی سه ساله خارج کند.

محصولات آپادانا پدیده برای ۸ ساعت استفاده در شبانه روز طراحی شده اند؛ در کفی و نشیمنگاه صندلی های اداری آپادانا از فوم سرد استفاده شده که در برابر نشستن مداوم و طولانی مدت، از فرورفتگی و افت کیفیت نشیمن جلوگیری می کند. صندلی های ارگونومیک آپادانا دارای مکانیزم های حرفه ای ۴ حالته (مانند مکانیزم اتوبوسی) و جک های ارگونومیک کلاس ۴ هستند که امکان تغییر زاویه پشتی و تنظیم دقیق ارتفاع را فراهم می کنند.

در کنار ویژگی های فنی، گارانتی هم بخشی از تعهد آپادانا پدیده به استاندارد بودن محصول است: شرکت آپادانا پدیده محصول را در صورت استفاده صحیح، به مدت ۳ سال پس از تاریخ خرید ضمانت می کند؛ در صندلی های اداری، گارانتی قطعات مکانیکی و متحرک شامل جک، مکانیزم و پایه ورقی به طور مستقل ۲ سال است و در مبلمان اداری، گارانتی بخش نشیمن ۳ سال و بخش های چوبی نمایان ۱ سال است. برای حفظ اعتبار گارانتی، توصیه می شود از وارد کردن فشار زیاد به پشتی صندلی هنگام قفل بودن اهرم، تکیه وزن روی دسته ها، کشیدن یا هل دادن محصول روی زمین و تمیزکاری با مواد شیمیایی یا وسایل زبر خودداری شود و فاصله حداقل ۵۰ سانتی متری از منابع حرارتی رعایت گردد.

جمع بندی

رعایت استاندارد میز و صندلی اداری، از انتخاب ارتفاع درست میز تا تطبیق عرض و عمق نشیمن صندلی با قد کاربر، مستقیما روی سلامت و راندمان کاری کارمندان اثر می گذارد. محصولات آپادانا پدیده با تکیه بر گواهینامه سازمان استاندارد و بیش از یک دهه تجربه در تولید مبلمان اداری، همین بازه های استاندارد را در طراحی خود رعایت می کنند. برای مشاهده مدل های میز و صندلی استاندارد آپادانا پدیده یا دریافت مشاوره رایگان چیدمان فضای کاری سازمان خود، با تیم آپادانا پدیده در ارتباط باشید.

سوالات متداول

تالیف و بازبینی فنی توسط

تیم طراحان داخلی و مشاوران فروش آپادانا پدیده

این راهنما توسط تیم طراحان داخلی و مشاوران فروش آپادانا پدیده تهیه و از نظر فنی بازبینی شده است. محتوا بر پایه استانداردهای ملی و بین‌المللی ابعاد میز و صندلی اداری و تجربه تولید با گواهینامه سازمان استاندارد نوشته شده است.